Από τα Μουντιάλ θυμάμαι μόνο δύο. Το 1994, την πρώτη συμμετοχή της Ελλάδας, τα ξενύχτια λόγω διαφοράς ώρας και το πικρό 0-10. Και τον τελικό του 1998, που δεν τον είδα ποτέ, άκουγα μόνο τις φωνές έξω από το Κ.Ψ.Μ. στο Κ.Ε.Ε.Μ. Σπάρτης.
Αποφάσισα να γράψω για το παιχνίδι. Τι κι αν δεν συμφωνώ με τον τρόπο που παίζεται το γενικό παιχνίδι του, τι κι αν δεν πρεσβεύει τίποτα το λαϊκό ή σχεδόν τίποτα (για να μην ισοπεδώνω τα πάντα) το ποδόσφαιρο του σήμερα. Αυτό το λέω συγκρίνοντας το ποδόσφαιρο και τις κοινωνικές συνθήκες τα χρόνια που ήμουν παιδί και με μεγάλωσε, ενώ σκέφτομαι πώς ήταν το ποδόσφαιρο που μεγάλωσαν οι γονείς και οι παππούδες μας.
Ο πλανήτης και το σύμπαν. Η μπάλα έχει το σχήμα του πλανήτη. Ίσως γι' αυτό το ποδόσφαιρο έγινε παγκόσμιο. Το παιχνίδι πάνω στο πράσινο, στη γη, στο πιο φυσικό χώρο.
Η μπάλα συνδέεται με τη φύση μας. Μήπως αλλάζει η φύση μας και αλλάζει το ποδόσφαιρο; Είναι εμπόρευμα το ποδόσφαιρο, λέτε και εμείς να ‘μαστε εμπόρευμα;
Πρέπει να σταματήσω τώρα, η μπάλα της σκέψης αυτή την στιγμή γυρίζει γρήγορα και δυνατά, ίσως επικίνδυνα με πετάξει εκτός πλάγιας γραμμής, εκτός θέματος. Η μπάλα της σκέψης μου όμως έχει ακόμη την όψη της ασπρόμαυρης μπάλας των '80s.
Μικρό παιδί, τα καλοκαίρια στο χωριό της μαμάς, το Ριζάρι κάτω απ’ την Έδεσσα. Στην αυλή της γιαγιάς Τασίας και του παππού Νικόλα, εκεί μου έμαθαν μπάλα τα άλλα παιδιά. Δεν ξέρω αν παίζαμε μπάλα εκεί επειδή η αυλή ήταν μεγάλη ή γιατί η γιαγιά κι ο παππούς δεν μου χαλούσαν χατίρι. Όμως εκεί παίζαμε.
Θυμάμαι στο πρώτο μαρκάρισμα έσκυβα και αγκάλιαζα την μπάλα για να μη μου την πάρουν. Το παιχνίδι σταματούσε. Τα άλλα παιδιά μου εξηγούσαν ότι έτσι δεν παίζεται το ποδόσφαιρο. Θύμωνα. Όμως έτσι έμαθα τους κανόνες. Έτσι έμαθα να δέχομαι, έτσι έμαθα να ανήκω.
Το σπίτι κι η αυλή είναι μπροστά στον κεντρικό δρόμο για την Έδεσσα. Μια μέρα ο Μήτσος, αγαπημένο και ιδιαίτερο παιδί έριξε ένα δυνατό, ξερό σουτ, η μπάλα βγήκε εκτός αυλής στον δρόμο, εκείνη την ώρα περνούσε ένα αυτοκίνητο με μεγάλη ταχύτητα. Ο συγχρονισμός απίστευτος, το αυτοκίνητο χτύπησε την μπάλα με τον προφυλακτήρα, την έστειλε στα ύψη, τέρμα Θεού. Η ανοδική πορεία της ήταν εντελώς κάθετη. Ο χρόνος σταμάτησε ώσπου να επιστρέψει στο έδαφος. Ίσως γι' αυτό η ανάμνηση μένει ακόμη τόσο ζωντανή.
Θυμάμαι μια άλλη φορά την ανοδική πορεία της μπάλας. Από δικό μου σουτ, η μπάλα κατέληξε στο Γάμα της μεγάλης τζαμαρίας στην είσοδο του σπιτιού. Δεν θυμάμαι τι έγινε μετά.
Άλλο σπάσιμο. Λεωφόρος Ανοίξεως 50, Βέροια, πατρικό. Έξω από την πολυκατοικία μαζί με ένα φίλο, συμμαθητή και γείτονα. Μας φεύγει η μπάλα και σταματά μπροστά στην τζαμαρία της πολυκατοικίας. Τρέχω και σκύβω να την πιάσω, ακολουθεί ο άλλος, σκοντάφτει και πέφτει πάνω μου, και οι δυο μαζί μέσα στην πολυκατοικία, μέσα από την μεγάλη τζαμαρία. Πώς δεν κοπήκαμε;
Πολλές φορές νοιώθω όλοι οι Άγιοι να ‘ναι δίπλα στα παιδιά. Μετά αφού πέρασε η μπόρα, εκμυστηρεύτηκε ο ένας στον άλλον ότι τα πρώτα δευτερόλεπτα είχε σκεφτεί από μέσα του ο καθένας να το βάλουμε στα πόδια. Κανείς δεν το είπε.
Ιστορίες και πάντα μπροστά μια μπάλα ακολουθώντας όλα τα υπόλοιπα, σχεδόν τα πάντα.
Επιλογή καλύτερου τερματοφύλακα για την στ’ δημοτικού του 7ου δημοτικού για αγώνα με άλλο σχολείο. Στο μικρό παρκάκι στην Λεωφ. Ανοίξεως πάνω από το 7ο δημοτικό, το ‘’καινούργιο’’, όχι το κάστρο. Ήμασταν δύο υποψήφιοι. Είχε οριστεί η διαδικασία: πέναλτι από τους συμμαθητές μέχρι να βγει ο καλύτερος. Μάχη στην κόψη της γραμμής του τέρματος. Πρέπει να κέρδισα με μια ‘’αποκρουσάρα’’. Γραντζουνιές, βρωμιά, ξεραμένο αίμα, άμμος και ιδρώτας μαζί. Εκείνη την μέρα, αυτή την ζωή.
Πάντα μια μπάλα παρούσα να γυρίζει, μαζί και οι αναμνήσεις στο εδώ και τώρα.
Από την στ’ δημοτικού στην γ’ λυκείου, Ενιαίο Πολυκλαδικό Λύκειο Βέροιας. Κάθε Δευτέρα πρώτη ώρα γυμναστική. Μαζί με εμάς της γ’ είχε γυμναστική και η α’ λυκείου. Ήταν ντέρμπι, ‘’ματσάρα’’ κανονική. Ήταν καλύτεροι, όμως εμείς μεγαλύτεροι και πιο μάγκες, κερδίζαμε με τσαμπουκά.
Κάποια στιγμή έρχεται η μπάλα από ψηλά, κατεβάζω και με μαρκάρει ένα πρωτάκι απ’ τα αριστερά, φεύγω με υπερβάλλον ζήλο προς τα δεξιά, χάνω την ισορροπία και νοιώθω να πέφτω, αρχίζω να γελάω. Μέχρι το κρακ του αστραγάλου. Ράγισμα. Νάρθηκας, πατερίτσες κι όσα προβλέπονται. Οι μαγκιές πληρώνονται, αυτό είναι νομοτελειακό.
Ιστορίες πίσω από μια μπάλα, δίπλα σε μια μπάλα, αγκαλιά με μια μπάλα. Θυμάμαι να την βάζω πάνω στο κρεβάτι, μέσα στα σεντόνια, σαν να ‘χα αγκαλιά τον ίδιο τον πλανήτη.
Θυμάμαι να αρχειοθετώ μέσα μου τους ναούς του ποδοσφαίρου. Το Μαρακανά ήταν ο παγκόσμιος ναός, το Γουέμπλεϊ ο ευρωπαϊκός, η αυλή του 6ου & 13ου δημοτικού σχολείου της Βέροιας. Στην άκρη της μια μεριάς της αυλής του σχολείου ο ακάλυπτος, το μπαλκόνι του εκπαιδευτικού που όταν έπεφτε εκεί ο η μπάλα δεν μας την έδινε.
Η Νέα Φιλαδέλφεια. Ο δικός μου ναός.
Ο μπαμπάς μου με έκανε ΑΕΚ, εκείνος υποστήριζε το ίδιο ίσως και περισσότερο τον Ηρακλή, λόγω Χατζηπαναγή φαντάζομαι.
Θυμάμαι να κόβω φωτογραφίες από Δευτεριάτικες εφημερίδες. Ο Πρίγκιπας Μπάγεβιτς, ο άπιαστος με τις κάλτσες κάτω Αρδίζογλου, η αλητόφατσα Εστερχάζι, ο Καραγκιοζόπουλος από την Βεργίνα.
Ο μπαμπάς μου γνώριζε τον πατέρα του Καραγκιοζόπουλου και μια μέρα μου έφερε ένα αυτόγραφό του.
Σαν τώρα θυμάμαι να συναντάμε τον (απ’ όλους αποδεκτό νομίζω) Γιώργο Κούδα, σε μαγαζί στην Τσιμισκή. Εκείνος να μου χαϊδεύει το κεφάλι και να μου δίνει αυτόγραφο. Κι εγώ να ευχαριστώ τον Θεό που δεν ρώτησε τι ομάδα είμαι. Τί θα του έλεγα; Τα παιδιά δεν μπορούν να πουν αληθινά ψέματα.
Ο πιο αγαπημένος όλων όμως, ο παίκτης της καρδιάς μου ήταν ο Θωμάς Μαύρος. Τέλος. Ήταν στα παιδικά μου μάτια ότι πιο αυθεντικό υπήρχε.
Ο Θωμάς, η αμφιβολία και η επιβεβαίωση. Ο Μαύρος, ένα χρώμα που μοιάζει με απουσία, αλλά βρίσκεται παντού.
Και καταλήγουμε στο άσπρο και μαύρο. Η κλασική ασπρόμαυρη μπάλα της δεκαετίας του ‘80 είναι από μόνη της ένας ορισμός.
Ορισμοί, παιχνίδια με την μπάλα. Αποδεκτά, λιγότερο ή περισσότερο, υπαρκτά όμως.
Μπακότερμα, τρία κόρνερ πέναλτι, γερμανικό, με τις βαθμολογίες ανάλογα με πιο σημείο του σώματος σκοράρεις. Θυμάμαι την πιο υψηλή βαθμολογία είχε το γκολ με αρχιδάκι, κάνεις δεν το κατάφερνε και αν κάποιος το προσέγγιζε ήταν λόγος έντονης αντιπαράθεσης.
Γήπεδα. Αναμνήσεις.
Καυτανζόγλειο. Ελλάδα – Γαλλία με τον μπαμπά, η Γαλλία του Ζαν Τιγκανά.
Εθνικό στάδιο Βέροιας, η ταμπέλα απ’ έξω έγραφε: ‘’Σημασία στον αγώνα δεν έχει η νίκη αλλά η συμμετοχή’’. Όταν η Βασίλισσα του Βορρά έπαιζε α’ εθνική. Ο Ιάκωβος ο Χατζηαθανασίου, ο Αντωνίου, ο Αδαμόπουλος, ο Τερζόπουλος, κάποιοι από όσους θυμάμαι. Πιο πριν ο γείτονας απ’ την πολυκατοικία στην Λεωφ. Ανοίξεως, ο Μπούλης ο Πουρσανίδης. Μοναδική η δυναμική των γηπέδων της επαρχίας, ακόμα πιο ιδιαίτερη όταν η ομάδα παίζει στην α’ εθνική.
Θυμάμαι να κάνω την πάπια μέσα στο Χαριλάου και το Καυταντζόγλειο που πήγα να δω το Αεκάκι.
Σαν σφαλιάρες οι αναμνήσεις. Νέα Φιλαδέλφεια, μια φορά πήγα όλο κι όλο στην σκεπαστή. ΑΕΚ – Ολυμπιακός, όταν ο Κωστής έκανε τα κωλοδάχτυλα στην ισοφάριση.
Μια άλλη φορά στο πέταλο. ΑΕΚ- Εδεσσαϊκός για το κύπελλο, ζόριζε ο Εδεσσαϊκός. Ο κόσμος στα κόκκινα, η παρέα και εγώ παρατηρούσαμε τον κόσμο, ένας τσιγγάνος μπροστά μας έβριζε τον Παύλο Παπαϊωάννου γύφτο.
Ακόμα πιο πίσω, Ορφέας Ριζαρίου μαζί με τον Θείο που εκτελούσε κάποια χρέη παράγοντα όταν δεν έπαιζε. Εικόνες σαν από ταινία μιας άλλης ζωής. Σε αγώνα εκεί, μετά από βολέ τερματοφύλακα δυο αντίπαλοι τρέχουν γρήγορα παράλληλα μετά το κέντρο και κοντά στην πλάγια γραμμή για να κερδίσουν την μπάλα κοιτώντας πίσω και πάνω την τροχιά της, μετά ξανά μπροστά. Όπως έτρεχαν και κοιτούσαν μπροστά η μπάλα χτύπησε στο κεφάλι του ενός.
Οι αναμνήσεις είναι η φύση μας. Για αυτό και μόνο το ποδόσφαιρο, η μπάλα, συνδέεται με την φύση μας. Όλοι έχουμε αναμνήσεις και αν τις ξεχνάμε αλλάζει η φύση μας. Αν αλλάξει η φύση μας η φθορά γίνεται πιο αισθητή.
Ξεκίνησα με ερωτήματα. Είναι εμπόρευμα το ποδόσφαιρο; Λέτε κι εμείς να είμαστε εμπόρευμα; Στην πορεία προστέθηκε άλλο ένα. Είναι οι αναμνήσεις μας εμπόρευμα;
Δεν έχει σημασία τώρα. Γιατί η μπάλα είναι άλλος ένας τρόπος να θυμάμαι τη ζωή μου, την ζωή μας.
Και τρέχουμε πίσω, μπροστά, δίπλα, πάνω από μια μπάλα…. .
β.ψ.
Διαβάστε επίσης
Σχόλια