Μία από τις μεγαλύτερες εκδοτικές απόπειρες της χρονιάς είναι ασφαλώς η μετάφραση του «Ασματολογίου» του Φραγκίσκου Πετράρχη. Φωτ.: Getty Images/Ideal Image
Από το lifo.gr / Τίνα Μανδηλαρά Από τον Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας, τον Σαλμάν Ρούσντι και τον Τζο Νέσμπο, έως τον Κώστα Ταχτσή, την Τζένη Μαστοράκη, τον Μανόλη Αναγνωστάκη και την αλληλογραφία Θεοτοκά–Σεφέρη, πολυαναμενόμενοι τίτλοι, αλλά και βιβλία-σταθμοί, διαμορφώνουν το εκδοτικό τοπίο τους τρεις επόμενους μήνες.
Αν κάτι διακρίνει την εκδοτική παραγωγή των τελευταίων μηνών του 2026, είναι η επιστροφή των μεγάλων τίτλων και των σπουδαίων συγγραφέων αλλά και η ανάδειξη των νέων φωνών που διεκδικούν τη δική τους θέση σε έναν εύθραυστο κόσμο πολιτικής αβεβαιότητας και βίας. Από την επερχόμενη φθινοπωρινή σοδειά ξεχωρίζουν έτσι ένα ανέκδοτο κείμενο του Κώστα Ταχτσή και η πολύτιμη αλληλογραφία Θεοτοκά-Σεφέρη, η συγκεντρωτική έκδοση του Μανόλη Αναγνωστάκη και εκείνη της Τζένης Μαστοράκη, ο Χάιντεγκερ και ο Νίτσε σε νέες μεταφραστικές προσεγγίσεις, η πρώτη ολοκληρωμένη ελληνική μετάφραση του Ασματολογίου του Πετράρχη και, φυσικά, ένα από τα πλέον επίμονα μεταφραστικά στοιχήματα της ελληνικής αγοράς, το Ατέλειωτο αστείο του Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας.
Την ίδια στιγμή, ο Σαλμάν Ρούσντι επιστρέφει στη μικρή φόρμα, η Σίρι Χούστβεντ γράφει από την άλλη πλευρά της απώλειας του Πολ Όστερ, η Μιέκο Καβακάμι αποκαλύπτει τη σκοτεινή πλευρά της ιαπωνικής ευημερίας, η Νατασά Απανά καταθέτει τη δική της λογοτεχνική μαρτυρία αναφορικά με την έμφυλη βία και ο Φρεντερίκ Γκρο επαναπροσεγγίζει το πολυδιάστατο θέμα της ανυπακοής. Πρόκειται για μια σύνοψη των τίτλων που αναμένεται να μας απασχολήσουν μέχρι να κλείσει η χρονιά και για μια πρώτη χαρτογράφηση των αναγνωστικών διαδρομών που ήδη διαγράφονται με τον πιο ανάγλυφο τρόπο.
Το «Ατέλειωτο αστείο» κυκλοφορεί επιτέλους ολόκληρο στα ελληνικά τριάντα χρόνια μετά την πρώτη του έκδοση. Ένα βιβλίο που γράφτηκε πριν από τα social media και μοιάζει σήμερα ανατριχιαστικά προφητικό.
Επιστροφή των μεγάλων ονομάτων και η σχετικότητα του χρόνου
Ανάμεσα στις πιο αναμενόμενες αφίξεις αναμφίβολα ξεχωρίζει το πιο προσωπικό βιβλίο της Σίρι Χούστβεντ, οι Ιστορίες φαντασμάτων, που θα κυκλοφορήσουν τον Οκτώβριο (μτφρ. Ιωάννα Ηλιάδη, Μεταίχμιο). Σαράντα χρόνια κοινής ζωής με τον Πολ Όστερ, ερωτικές επιστολές, ημερολόγια, η ασθένεια και ο θάνατος συνθέτουν μια πολύπτυχη ελεγεία που αποπειράται να σώσει μέσω της γραφής ό,τι ο χρόνος επιμένει να αφαιρεί. Την ίδια περίοδο ο Σαλμάν Ρούσντι επιστρέφει με την Ενδέκατη ώρα (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος, Ψυχογιός). Ινδία, Αγγλία και Αμερική, οι τρεις πατρίδες του, γίνονται οι τόποι πέντε ιστοριών γύρω από τη μνήμη, το γήρας, την οργή και την αίσθηση ότι η ζωή έχει αρχίσει να φέρει το δικό της ειδικό βάρος, μετρώντας αντίστροφα.
Ανάμεσα στις αναμενόμενες αφίξεις αναμφίβολα ξεχωρίζει το πιο προσωπικό βιβλίο της Σίρι Χούστβεντ, οι «Ιστορίες φαντασμάτων», που θα κυκλοφορήσουν τον Οκτώβριο.
Στην ελληνική Ιστορία επιστρέφει η Βικτόρια Χίσλοπ με τη Σκοτεινή θάλασσα, που αναμένεται τον Νοέμβριο (μτφρ. Φωτεινή Πίπη, Ψυχογιός): στα χρόνια του Εμφυλίου, δύο μητέρες αναζητούν τα χαμένα παιδιά τους, το ένα στην Ανατολική Ευρώπη, το άλλο στη Δύση, μέσω μιας παράνομης υιοθεσίας. Λίγο αργότερα, ο Άντριου Μίλερ, στη Γη τον χειμώνα, μας μεταφέρει στον ακραίο βρετανικό χειμώνα του 1962-1963, φέρνοντας δύο νεόνυμφα ζευγάρια αντιμέτωπα όχι μόνο με το χιόνι και την απομόνωση αλλά και με όλα όσα κρύβουν ο ένας από τον άλλον – ένα λυρικό μυθιστόρημα εσωτερικής έντασης, που βρέθηκε στη βραχεία λίστα του Μπούκερ 2025.
Το περίοπτο Πέμπτο παιδί της νομπελίστριας Ντόρις Λέσινγκ επιστρέφει τον Σεπτέμβριο από τις εκδόσεις Διόπτρα (μτφρ. Έφη Τσιρώνη): η γέννηση ενός παιδιού που δεν χωρά στην εικόνα της ευτυχισμένης οικογένειας μετατρέπει το σπίτι σε εργαστήριο φόβου, ενοχής και αποκλεισμού. Από τον Gutenberg έχουμε και την επιστροφή ενός από τους σημαντικότερους Αμερικανούς του εικοστού αιώνα: στο Χέντερσον, ο βασιλιάς της βροχής, σε μετάφραση Πάνου Τομαρά, ο Σολ Μπέλοου στέλνει στην Αφρική έναν πλούσιο, πληθωρικό και βαθιά δυστυχισμένο Αμερικανό που προσπαθεί να ανασυστήσει, πάση θυσία και με ιδιότυπο τρόπο, την αίσθηση ότι είναι ζωντανός.
Στο Campo Santo του W.G. Sebald (μτφρ. Γιάννης Καλιφατίδης, Άγρα), η Κορσική, ο θάνατος, το τοπίο και η Ιστορία συνιστούν, όπως πάντα στον Sebald, διαφορετικές εκδοχές της κοινής μνήμης. Η συλλογή Η μυρωδιά χρυσανθέμων και άλλα διηγήματα του Ντ. Χ. Λόρενς (μτφρ. Μαρία Κατή, Ελευθερία Παπουτσάκη-Ντρίβα, Πατάκης) συγκεντρώνει τέσσερις ιστορίες για τους ανθρακωρύχους, την οικογένεια, την καταπίεση, τη φύση και την επιθυμία, ενώ η Τελευταία φορά του Γκιγέρμο Μαρτίνες (μτφρ. Χριστίνα Θεοδωροπούλου, Πατάκη) στήνει ένα λογοτεχνικό παιχνίδι γύρω από έναν ετοιμοθάνατο συγγραφέα που αναζητεί επιτέλους τον αναγνώστη που θα καταλάβει σωστά το έργο του.
Νοσταλγία και η αδυναμία αλληλοκατανόησης
Εκδοτικό φαινόμενο είναι πλέον το Yesteryear της Κάρο Κλερ Μπερκ, που κυκλοφορεί τον Νοέμβριο (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, Διόπτρα): καυστική σάτιρα της λατρείας ενός εξιδανικευμένου παρελθόντος, των influencers και της «τέλειας» ζωής των social media – η κινηματογραφική μεταφορά, με την Αν Χάθαγουεϊ, έχει δρομολογηθεί ήδη. Στην Ελλάδα, και συγκεκριμένα στη Μάνη, τοποθετεί η Κέιτι Κιταμούρα το Ένας χωρισμός, που επανεκδίδεται από τη Διόπτρα, σε μετάφραση Γιώργου Μαραγκού. Μια γυναίκα αναζητά τον εξαφανισμένο σύζυγό της, από τον οποίο είχε ήδη αποφασίσει να χωρίσει, με την έρευνα σταδιακά να ανάγεται σε ανατομία της κυρίαρχης αυταπάτης ότι μπορούμε πραγματικά να γνωρίζουμε ο ένας τον άλλον· όπως κατ’ εξακολούθηση τόνιζε ο Φίλιπ Ροθ, ακόμα και οι πρωταγωνιστές των βιβλίων του παίρνουν τα μυστικά τους στον τάφο.
Εκδοτικό φαινόμενο είναι πλέον το «Yesteryear» της Κάρο Κλερ Μπερκ, που κυκλοφορεί τον Νοέμβριο.
Στην Αδελφότητα του κίτρινου (μτφρ. Βάσια Τζανακάρη, Ψυχογιός) που έρχεται τον Οκτώβριο, η Μιέκο Καβακάμι μεταφέρει, με τη σειρά της, τη δράση στο Τόκιο της δεκαετίας του ’90: μια δεκαπεντάχρονη και η μητέρα της προσπαθούν να ξεφύγουν από τη φτώχεια, σε ένα μυθιστόρημα με νουάρ πλοκή για την οικονομική ανισότητα και την επισφάλεια των γυναικών. Επίσης τον Οκτώβριο θα κυκλοφορήσει το πολύ διαφορετικό πρώτο μυθιστόρημα του εβδομηντάχρονου Άλεν Λέβι που ξεκίνησε ως αυτοέκδοση το 2023 και έγινε παγκόσμιο φαινόμενο, Ο Θίο του Γκόλντεν (μτφρ. Λητώ Ανδρέου, Ψυχογιός). Ένας μυστηριώδης ηλικιωμένος αγοράζει πορτρέτα κατοίκων μιας μικρής πόλης και ζητά ως μοναδικό αντάλλαγμα να του διηγηθούν τη ζωή τους – μια ιστορία για τη σπάνια δύναμη της αφήγησης και της ανθρωπιάς. Ο βραβευμένος με Μπούκερ Ντέιμον Γκάλγκουτ μετατρέπει, αντιθέτως, μια ανθρώπινη περιπλάνηση σε υπαρξιακή συνθήκη στο Σε ξένο δωμάτιο, που έρχεται τον Οκτώβριο (μτφρ. Κλαίρη Παπαμιχαήλ, Διόπτρα): Ελλάδα, Αφρική και Ινδία φαντάζουν, εν προκειμένω, σαν διαφορετικές γεωγραφίες της μοναξιάς και της επιθυμίας.
Πολύ νεότερη φωνή, ο Ιλάι Ζουζόφσκι υπογράφει το Καλή τύχη!, σε μετάφραση Άκη Παπαντώνη, ένα queer μυθιστόρημα ενηλικίωσης που θα κυκλοφορήσει από τον Gutenberg, στο οποίο η ευαισθησία ενός εφήβου συγκρούεται με τη θρησκεία, τις οικογενειακές προσδοκίες και τη στρατιωτικοποιημένη κανονικότητα της σύγχρονης ισραηλινής κοινωνίας. Από τον ίδιο εκδοτικό οίκο θα κυκλοφορήσει το Ποιος από εμάς; του Μάριο Μπενεδέτι, σε μετάφραση από τα ισπανικά του Κώστα Αθανασίου, αποκαλύπτοντας ένα ερωτικό τρίγωνο, όπου κάθε νέα εκδοχή του φαίνεται να ακυρώνει την προηγούμενη: ένας μικρός μηχανισμός ακριβείας πάνω στη ζήλια, τη σιωπή, τη μοναξιά και τις αφηγηματικές κατασκευές της αλήθειας. Το αίτημα της μνήμης επανέρχεται δυναμικά και με το βιβλίο του Νικόλα Σεβαστάκη για τον αλησμόνητο διανοούμενο της αριστεράς Άγγελο Ελεφάντη με τον τίτλο «Να βλέπω τα πρόσωπα των ανθρώπων» - Ο Άγγελος Ελεφάντης ως πολιτισμικός κριτικός» το οποίο θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πόλις.
Η Κολέτ από Loggia
Το πολυσυζητημένο μυθιστόρημα La Vagabonde (ελληνικός τίτλος: «Η Θεατρίνα») της Κολέτ, η οποία έθεσε για πρώτη φορά με τέτοιο σθένος και με τεράστια απεύθυνση ζητήματα γυναικείας ταυτότητας και σεξουαλικότητας, αναμένεται να κυκλοφορήσει σε μετάφραση Ρίτας Κολαΐτη από τον εκδοτικό οίκο Loggia, που εξέφρασε τη θέληση να επανασυστήσει στο ελληνικό κοινό τη συγγραφέα, της οποίας η υπεροχή, κατά την Τζούλια Κρίστεβα, συνοψίζεται στην ικανότητά της «να εκφράζει το ανέκφραστο και να ονομάζει το ανώνυμο».
Η Κολέτ έθεσε για πρώτη φορά με τέτοιο σθένος και τεράστια απεύθυνση ζητήματα γυναικείας ταυτότητας και σεξουαλικότητας.
Και Γουάλας: Δύο διαφορετικές ιδέες για το μεγάλο μυθιστόρημα
Με το Ένα καινούργιο όνομα ολοκληρώνεται η περίφημη Επταλογία του Γιον Φόσε, σε μετάφραση από τα νορβηγικά του Σωτήρη Σουλιώτη, πάντα από τις εκδόσεις Gutenberg, όπως και τα προηγούμενα βιβλία του νομπελίστα συγγραφέα. Οι δύο ζωγράφοι Άσλε, που μοιάζουν με δύο παράλληλες δυνατότητες της ίδιας ύπαρξης, πρωταγωνιστούν σε μια πρόζα όπου η πίστη, η τέχνη, ο χρόνος και ο θάνατος φαντάζουν σαν κοινή αναπνοή και έκφραση. Απέναντι στη μινιμαλιστική, υπνωτική μουσική του Φόσε υψώνεται η πληθωρική μηχανή του Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας: το Ατέλειωτο αστείο που κυκλοφορεί επιτέλους ολόκληρο στα ελληνικά (μτφρ. Κώστας Καλτσάς, Gutenberg), τριάντα χρόνια μετά την πρώτη του έκδοση. Εθισμός, τένις, ψυχαγωγία, ναρκωτικά, οικογένεια και μια ταινία τόσο απολαυστική ώστε να καταστρέφει όποιον τη βλέπει: ένα βιβλίο που γράφτηκε πριν από τα social media και μοιάζει σήμερα ανατριχιαστικά προφητικό.
Πιο χαμηλόφωνη αλλά και σε άμεση συνομιλία με τις πιο σκληρές υποστάσεις της βίας είναι η Νύχτα στην καρδιά της Νατασά Απανά (μτφρ. Ειρήνης Παπακυριακού, Ίκαρος). Το βιβλίο, που κέρδισε το Femina 2025, συνδέει τις αληθινές ιστορίες τριών γυναικών θυμάτων βίας προερχόμενης από τους συντρόφους τους – ανάμεσά τους βρίσκεται και η ιστορία της ίδιας της συγγραφέα ως επιζήσασας. Και σε μια μικρή αλλά ιδιαίτερα γοητευτική έκδοση της Κίχλης, ο Αλμπέρτο Μανγκέλ φαντάζεται τον Ρόμπερτ Λούις Στήβενσον στις τελευταίες ημέρες του στo τροπικό νησί Σαμόα. Στο O Στήβενσον κάτω απ’ τους φοίνικες, σε μετάφραση και σημειώσεις Αχιλλέα Κυριακίδη και επιμέλεια-επίμετρο Αριστοτέλη Σαΐνη και Γιώτας Κριτσέλη, ένας σωσίας και μια σειρά εγκλημάτων κάνουν δημιουργό και δημιούργημα να ανταλλάσσουν επικίνδυνα θέσεις. Στον αυτοβιογραφικής έμπνευσης Αδελφό μου το φάντασμα (Άγρα), του πολυβραβευμένου Γαλλομαροκινού συγγραφέα Μαχί Μπινμπίν, που μας είχε συνεπάρει με τα Αστέρια του Σίντι Μουμέν (μτφρ. Έλγκα Καββαδία, Άγρα), η οικογενειακή ιστορία αποδίδει όσα οι ζωντανοί οφείλουν στους απόντες.
Με το «Ένα καινούργιο όνομα» ολοκληρώνεται η περίφημη Επταλογία του Γιον Φόσε, πάντα από τις εκδόσεις Gutenberg, όπως και τα προηγούμενα βιβλία του νομπελίστα συγγραφέα.
Άγνωστος Κώστας Ταχτσής
Αναφορικά με την ελληνική πεζογραφία, η σημαντικότερη, ίσως, κυκλοφορία της χρονιάς είναι το Άλλο κρεβάτι του Κώστα Ταχτσή, που αναμένεται τον Οκτώβριο (Ψυχογιός) σε επιμέλεια του πανεπιστημιακού Δημήτρη Παπανικολάου, ο οποίος έχει ασχοληθεί εκτενώς με το έργο του σπουδαίου συγγραφέα – πρόκειται για ένα σημαντικό ανέκδοτο αυτομυθοπλαστικό κείμενο, ικανό να φωτίσει ξανά τη ζωή και την προσωπικότητα του Κώστα Ταχτσή. Στο Πλανήτες, ύδατα και νήσοι του Γιώργου Μητά (Στερέωμα) η μικρή φόρμα γίνεται η επικράτεια συμπυκνωμένων ιδιωτικών κόσμων, ενώ η Ιωάννα Καρυστιάνη επιστρέφει στον Καστανιώτη με τα Απλά πράγματα, μια νέα συλλογή διηγημάτων που υπόσχεται εκείνη τη γνωστή οικονομία της φράσης πίσω από την οποία κρύβονται ολόκληρες ζωές. Από τον ίδιο εκδοτικό οίκο, η Ιωάννα Μπουραζοπούλου αναμένεται να μας εκπλήξει και πάλι με το Φτερούγες και οπλές στο αστικό δάσος, με μια αλληγορία που μεταμορφώνει τη σύγχρονη πόλη, κάνοντάς τη ένα ιδιόμορφο οικοσύστημα ανθρώπινων, ζωικών και πολιτικών δυνάμεων.
Ο Σωτήρης Δημητρίου, πάλι, στη Νέα Σουηδία - Νέα Ελβετία (Πατάκης), αφήνει τις λοξές μορφές της επαρχιακής περιφέρειας να διασχίσουν τη μεταπολεμική Ελλάδα ως τις μέρες μας, με όχημα εκείνη την ανεπανάληπτη προφορικότητα που έκανε εξαρχής τη γραφή του αναγνωρίσιμη. Νέα φωνή, ο Ιάσονας Μικρώνης, κάνει το ντεμπούτο του από τον Ίκαρο με τη Ζωντανίνα: δεκαέξι διηγήματα ανάμεσα στη βιωματική μνήμη, το φανταστικό και το παράδοξο, με καθημερινούς, αποτυχημένους και λοξούς ήρωες τους οποίους ο συγγραφέας προσεγγίζει χωρίς διάθεση εξωραϊσμού αλλά με βαθιά τρυφερότητα. Κι αν το παρελθόν μπορεί να επιστρέψει μέσα από ένα ανέκδοτο χειρόγραφο, μπορεί επίσης να βρεθεί τυχαία μέσα σε ένα κουτί με επιστολές. Από εκεί ξεκινά το Δεν βλέπω όνειρα συνήθως του Ηλία Μαγκλίνη, που θα κυκλοφορήσει τον Νοέμβριο από το Μεταίχμιο: η πραγματική ιστορία του Χάρη Περέζ, Εβραίου επιζώντα του Άουσβιτς, ο οποίος επιστρέφει στην Ελλάδα και επιστρατεύεται για να πολεμήσει στον Εμφύλιο, έχοντας μόλις προλάβει να δημιουργήσει οικογένεια. Μια σχεδόν άγνωστη ιστορική πραγματικότητα – άνθρωποι που επιβίωσαν από έναν πόλεμο και κλήθηκαν αμέσως να μπουν σε έναν δεύτερο. Με σχεδόν αντίστροφο τρόπο, στο Και σώμα χωρίς αίμα του Μιχάλη Μακρόπουλου (Κίχλη) τα όρια γίνονται ακόμη πιο δυσδιάκριτα και σχεδόν πορώδη: ζωντανοί και νεκροί συναντιούνται στην ομίχλη μιας μεθορίου φτιαγμένης από τόπους, μνήμες, φρίκη αλλά και αγάπη.
H σημαντικότερη, ίσως, κυκλοφορία της χρονιάς είναι το «Άλλο κρεβάτι» του Κώστα Ταχτσή, που αναμένεται τον Οκτώβριο.
Fiction: Από την ανυπακοή στον «Σκοτεινό Διαφωτισμό»
Στο δοκίμιο και στη φιλοσοφία η εποχή μοιάζει να ζητά την ασφάλεια των κλασικών κειμένων αλλά και ένα νέο λεξιλόγιο για όσα συμβαίνουν γύρω μας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Σκοτεινός διαφωτισμός - Για την κατανόηση της νεοαντιδραστικής σκέψης του Αrnaud Miranda (Πόλις), μια ανατομία της ιδεολογικής περιοχής όπου συναντώνται η τεχνολογική ισχύς, η ιεραρχία και η ανοιχτή αμφισβήτηση της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Στον ίδιο εκδοτικό προγραμματισμό, ο Σταύρος Ζουμπουλάκης στο Ιστορία και ατομική μοίρα –είναι προσωρινός τίτλος– αναζητά το σημείο όπου η μεγάλη Ιστορία εισβάλλει στην προσωπική ζωή, ενώ ο ιστορικός Αντώνης Λιάκος, στο δοκίμιο Η άνοδος και η πτώση του δυτικού κανόνα ιστορίας, εξετάζει πώς συγκροτήθηκε η δυτική αφήγηση της παγκόσμιας Ιστορίας και τι σημαίνουν οι σημερινές ρωγμές της. Από τις εκδόσεις Πατάκη κυκλοφορεί ένα από τα θεμελιώδη κείμενα της φιλοσοφίας του 20ού αιώνα, το Είναι και χρόνος του Μάρτιν Χάιντεγκερ, σε νέα μετάφραση από τον Παναγιώτη Θανασά: πρόκειται για ένα αίτημα χρόνων, καθώς οι ελληνικές αποδόσεις των τροπικοτήτων του φιλοσόφου του Dasein παραμένουν προβληματικές. Αναμφίβολα η πολυαναμενόμενη έκδοση της χρονιάς, όσον αφορά τα μεγάλα θεωρητικά κείμενα, μαζί με το Τάδε έφη Ζαρατούστρας του Φρίντριχ Νίτσε που αναμένεται να κυκλοφορήσει σε νέα, κριτική έκδοση, με εισαγωγή, μετάφραση και σχόλια του Ήρκου Ρ. Αποστολίδη.
O «Σκοτεινός διαφωτισμός - Για την κατανόηση της νεοαντιδραστικής σκέψης» του Αρνό Μιραντά (Πόλις) είναι μια ανατομία της ιδεολογικής περιοχής όπου συναντώνται η τεχνολογική ισχύς, η ιεραρχία και η ανοιχτή αμφισβήτηση της φιλελεύθερης δημοκρατίας.
Σε εντελώς άλλη, πιο ανάλαφρη διάσταση, ο Σιλβέν Τεσόν απομονώνεται σε ένα κυκλαδίτικο νησί για να ξαναδιαβάσει τον Όμηρο. Το Ένα καλοκαίρι με τον Όμηρο (μτφρ. Μήνα Πατεράκη-Γαρέφη, Πατάκη) προσπαθεί να αφουγκραστεί το ανθρώπινο ιδίωμα και την επίμονη ηδύτητα της ζωής πίσω και πέρα από την κλαγγή των όπλων της «Ιλιάδας» και τις περιπλανήσεις της «Οδύσσειας». Ο Ορχάν Παμούκ, στα Άλλα χρώματα, που επιστρέφουν σε νέα έκδοση από τον Πατάκη σε μετάφραση Στέλλας Βρετού, συγκεντρώνει είκοσι πέντε χρόνια αναμνήσεων, αναγνωσμάτων, πολιτικής, καθημερινότητας σε Ιστανμπούλ, Ανατολή και Δύση – ένα παράλληλο αυτοπορτρέτο του συγγραφέα μέσα από όλα όσα τον απασχολούν όταν δεν γράφει μυθιστορήματα. Για τη γραφή μιλά και ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης στο Λίγη μυθοπλασία δεν βλάπτει (Πατάκη). Σε αντίθεση με τα διάφορα εγχειρίδια «σωστής» συγγραφής, ο αγαπημένος μας διηγηματογράφος καταθέτει σκέψεις ενός έμπειρου πεζογράφου για το διήγημα, το μυθιστόρημα, τις παγίδες, τα λάθη και τις αυταπάτες του συγγραφέα.
Σε μια εντελώς διαφορετική ανάγνωση της ελληνικής ταυτότητας, ο Ελληνοαμερικανός δημοσιογράφος Σον Μάθιους γράφει την Επιστροφή στο Βυζάντιο: Η Ελλάδα και η νέα θέση της στην Εγγύς Ανατολή, που θα κυκλοφορήσει τον Νοέμβριο (μτφρ. Στέφανος Καβαλλιεράκης, Μεταίχμιο). Πρόκειται για ένα πολυσυζητημένο βιβλίο, που στόχο έχει να ξεπεράσει τις προκαταλήψεις για τη βυζαντινή περίοδο και τη σχέση του με την κατασκευή της ελληνικής ταυτότητας, καταθέτοντας ταυτόχρονα μια ιδιότυπη περιήγηση στον βυζαντινό και οθωμανικό κόσμο και ανατρέποντας τη βολική εικόνα της Ελλάδας ως αμιγώς δυτικής επικράτειας. Ο ιστορικός Κρίστοφερ Κλαρκ, συγγραφέας των Υπνοβατών, επιστρέφει τον Οκτώβριο από την Αλεξάνδρεια με την Άνοιξη των επαναστάσεων - Ο αγώνας για έναν νέο κόσμο, 1848-1849, σε μετάφραση Χρήστου Γεμελιάρη. Φιλελευθερισμός, σοσιαλισμός, εθνικισμός, δημοκρατικός ριζοσπαστισμός: το 1848 ως εργαστήριο ιδεών που εξακολουθεί να οργανώνει τις πολιτικές μας συγκρούσεις. Στην Κίχλη, η Αποδρομή του Βάλτερ Μπένγιαμιν, σε σύνθεση, μετάφραση και σχολιασμό του Γιάννη Κοιλή, στήνει γύρω από τη Νάπολη του Μπένγιαμιν και της Άσια Λάτσις ένα καλειδοσκόπιο για την πόλη, την ύλη και τον έρωτα.
Ένα από τα πλέον επίμονα μεταφραστικά στοιχήματα της ελληνικής αγοράς είναι το «Ατέλειωτο αστείο» του Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας.
Μετά τις ουσιαστικές μελέτες Ελλήνων φιλοσόφων, όπως αυτή του Ηλία Παπαγιαννόπουλου, που έχουν εντρυφήσει σε ένα από τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών, ένας Έλληνας συγγραφέας, ο Κώστας Ακρίβος, πιάνει «βάρδια», γράφοντας το Βάρδια στον Μόμπι Ντικ: 6+1 σημειώματα για τη Φάλαινα του Χέρμαν Μέλβιλ, που κυκλοφορεί τον Οκτώβριο από το Μεταίχμιο: ένας φόρος τιμής στη φιλία, τα ταξίδια, τη γλώσσα και τη μαγεία της ανάγνωσης του Μόμπι Ντικ. Τέλος, στο αυτοβιογραφικό Καλά, δε βλέπεις πως δεν βλέπω; του Εμίρ Κουστουρίτσα (μτφρ. από τα σερβικά Ισμήνη Ραντούλοβιτς, Gutenberg) η φιλία με τον Πέτερ Χάντκε γίνεται αφετηρία μιας προσωπικής και αναπόφευκτα αμφιλεγόμενης αφήγησης για τη Γιουγκοσλαβία, τον πόλεμο, την τέχνη, την ταυτότητα και την Ευρώπη.
Ανοίγουν τα ποιητικά και τα επιστολικά αρχεία
Μία από τις μεγαλύτερες εκδοτικές απόπειρες της χρονιάς είναι ασφαλώς η μετάφραση του Ασματολογίου του Φραγκίσκου Πετράρχη, που ο Gutenberg παρουσιάζει για πρώτη φορά ολόκληρο στα ελληνικά σε μετάφραση Γιώργου Κεντρωτή: 366 ποιήματα γραμμένα μέσα σε τέσσερις δεκαετίες, ένας έρωτας με το όνομα Λάουρα και ένα έργο που άλλαξε για πάντα την ευρωπαϊκή ποίηση. Στον Ίκαρο, η Αλληλογραφία (1930-1966) των Γιώργου Θεοτοκά και Γιώργου Σεφέρη –είχε πρωτοκυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Ερμής σε φιλολογική επιμέλεια Γιώργου Π. Σαββίδη– συγκεντρώνει 85 επιστολές και μαζί τους τη ζωντανή ιστορία μιας φιλίας, των δημιουργικών συγκρούσεων, των πνευματικών ανησυχιών και μιας ολόκληρης γενιάς που τότε δεν γνώριζε ακόμη ότι θα ονομαστεί «γενιά του ’30».
Οι εκδόσεις Πατάκη, από την άλλη, συγκεντρώνουν το ποιητικό σώμα του Μανόλη Αναγνωστάκη στο Τα ποιήματα 1941-1971 - Το περιθώριο. Το υστερόγραφο, μαζί με δεκαοκτώ αθησαύριστα ποιήματα – μια ευκαιρία να ξαναδιαβαστεί συνολικά η ποίηση που μετέτρεψε την πολιτική ήττα, τον έρωτα και την υπαρξιακή διάψευση σε ενιαίο ποιητικό κόσμο.
Η Άγρα ετοιμάζει αντίστοιχα τη συγκεντρωτική έκδοση των ποιητικών συλλογών της Τζένης Μαστοράκη μαζί με ανέκδοτα ποιήματα, αποκαθιστώντας σε ένα ενιαίο σώμα μία από τις πλέον ιδιοσυγκρασιακές και επιδραστικές φωνές της γενιάς του ’70 και όχι μόνο. Και επειδή η ποίηση δεν κατοικεί μόνο στα βιβλία που αυτοσυστήνονται ως ποιητικά, ο The Boy aka Αλέξανδρος Βούλγαρης συγκεντρώνει είκοσι χρόνια ελληνόφωνων στίχων στο Σε μια πόλη δίχως μέλλον είναι το μέλλον που κλαίει (Πατάκη): ένα ιδιότυπο ημερολόγιο μιας γενιάς από τις παραμονές της κρίσης έως σήμερα, γραμμένο μέσα από τραγούδια. Ακόμη πιο δύσκολο να ενταχθούν σε συμβατική κατηγορία είναι οι Πορνικοί διάλογοι της Εύας Στεφανή (Πατάκη), όπου οι σημειώσεις και τα σκίτσα από τα γυρίσματα του ντοκιμαντέρ Μέρες και νύχτες της Δήμητρας Κ. μετατρέπονται σε graphic novel και σε μια ενδελεχή αυτοβιογραφική ενδοσκόπηση γύρω από το σεξ, τη γυναικεία επιθυμία, τη μητρότητα και την απώλεια.
Η Άγρα ετοιμάζει τη συγκεντρωτική έκδοση των ποιητικών συλλογών της Τζένης Μαστοράκη μαζί με ανέκδοτα ποιήματα, αποκαθιστώντας σε ένα ενιαίο σώμα μία από τις πλέον ιδιοσυγκρασιακές και επιδραστικές φωνές της γενιάς του ’70 και όχι μόνο. Φωτ.: Πάνος Μιχαήλ/LIFO
Επιστροφή του Χάρι Χόλε
Για τους αναγνώστες της αστυνομικής λογοτεχνίας, το μεγάλο ραντεβού του Δεκεμβρίου είναι η Χαριστική βολή του Τζo Nέσμπο (μτφρ. Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη, Μεταίχμιο). Στη δέκατη τέταρτη περιπέτεια του Χάρι Χόλε, δολοφονίες σκηνοθετημένες σαν κλασικές κινηματογραφικές σκηνές οδηγούν σε μια ανολοκλήρωτη ταινία και σε κάθε λογής απωθημένα. Η Διόπτρα, αντιθέτως, επιστρέφει στην αρχή της διαδρομής του Σεμπάστιαν Φίτζεκ με τη Θεραπεία (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου) που βγαίνει ξανά τον Σεπτέμβριο σε ειδική έκδοση για τα είκοσι χρόνια της συγγραφικής του καριέρας. Ο ίδιος οίκος μάς επιφυλάσσει την επανακυκλοφορία του σκοτεινού παγκόσμιου μπεστ σέλερ της Κολίν Χούβερ, Το ημερολόγιο της Βέριτι, επίσης τον Σεπτέμβριο σε (μτφρ. Νέλλα Γιατράκου), αυτήν τη φορά με κινηματογραφικό εξώφυλλο εν όψει της μεταφοράς του στη μεγάλη οθόνη. Από τις εκδόσεις Στερέωμα αξίζει ιδιαίτερη αναφορά στο Όνειρο του ιαγουάρου του Μιγκέλ Μπονφουά, σε μετάφραση Γιώργου Καράμπελα. Βραβευμένο το 2024 τόσο με το Femina όσο και με το Μεγάλο Βραβείο Μυθιστορήματος της Γαλλικής Ακαδημίας, αφηγείται τη σάγκα μιας οικογένειας στη Βενεζουέλα, χώρα καταγωγής του συγγραφέα: μια χώρα με σκληρή, ρεαλιστική ιστορία και με πλούσιο ποιητικό και συγγραφικό υπόστρωμα.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
Σχόλια