Το «ξενοδοχείο» των Ναζί για 20.000 επισκέπτες που δεν φιλοξένησε ποτέ κανέναν: Σήμερα είναι τουριστικός προορισμός
Στις ακτές της Βαλτικής ένα τεράστιο κτίσμα του ναζιστικού καθεστώτος που προοριζόταν για 20.000 τουρίστες παρέμενε ερείπιο και σήμερα έγινε ξανά προορισμός.
Στις ακτές της Βαλτικής, στο γερμανικό νησί Ρίγκεν, βρίσκεται μία από τις πιο εντυπωσιακές αλλά και αμφιλεγόμενες κατασκευές του 20ού αιώνα. Πρόκειται για το Prora, ένα τεράστιο συγκρότημα από μπετόν που δημιουργήθηκε από τη ναζιστική Γερμανία με στόχο να γίνει το μεγαλύτερο παραθεριστικό κέντρο στον κόσμο.
Το φιλόδοξο σχέδιο προέβλεπε τη φιλοξενία 20.000 Γερμανών τουριστών ταυτόχρονα, σε ένα κτίριο μήκους 4,5 χιλιομέτρων. Η κατασκευή ξεκίνησε το 1936 και παρουσιάστηκε ως απόδειξη της οργανωτικής δύναμης του Τρίτου Ράιχ. Το έργο ανήκε στην οργάνωση «Δύναμη μέσω της Χαράς» (Kraft durch Freude), η οποία είχε δημιουργηθεί για να οργανώνει τον ελεύθερο χρόνο των εργαζομένων μέσω εκδρομών, πολιτιστικών δραστηριοτήτων και επιδοτούμενων διακοπών.
Πως ήταν ο χώρος και ο απώτερος σκοπός του
Το Prora σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Κλέμενς Κλοτς, ο οποίος κέρδισε διεθνή διαγωνισμό με ένα μνημειώδες σχέδιο. Το συγκρότημα αποτελούνταν από οκτώ τεράστιες πτέρυγες, μήκους άνω των 500 μέτρων η καθεμία και ύψους έξι ορόφων, τοποθετημένες παράλληλα με την ακτή ώστε όλα τα δωμάτια να έχουν θέα στη θάλασσα. Το σχέδιο περιλάμβανε 10.000 πανομοιότυπα δωμάτια για δύο άτομα, οι χώροι ήταν λιτοί, δύο κρεβάτια, ένας νιπτήρας, μια μικρή ντουλάπα και ένας χώρος ξεκούρασης. Τα μπάνια ήταν κοινόχρηστα, ενώ στα δωμάτια είχαν προβλεφθεί ακόμη και ηχεία για τη μετάδοση ομιλιών του καθεστώτος. Παράλληλα, το θέρετρο θα διέθετε κινηματογράφους, θέατρα, αίθουσες εκδηλώσεων, αθλητικές εγκαταστάσεις και προβλήτα για την άφιξη κρουαζιερόπλοιων.
Το Prora δεν σχεδιάστηκε μόνο ως χώρος διακοπών, οι ιστορικοί θεωρούν ότι αποτελούσε μέρος της προσπάθειας του ναζιστικού καθεστώτος να ελέγξει κάθε πλευρά της καθημερινής ζωής, ακόμη και τον ελεύθερο χρόνο. Οι διακοπές παρουσιάζονταν ως μέσο ενίσχυσης της εθνικής ενότητας και της συλλογικής πειθαρχίας. Οι παραλίες με τη λευκή άμμο του Ρίγκεν θεωρήθηκαν το ιδανικό σκηνικό για την υλοποίηση αυτού του σχεδίου.
Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος άλλαξε τα πάντα
Ο πόλεμος σταμάτησε το έργο πριν φτάσουν οι πρώτοι επισκέπτες Το 1939, με την έναρξη του πολέμου, οι εργασίες σταμάτησαν. Αν και μεγάλο μέρος της κατασκευής είχε ήδη ολοκληρωθεί, το Prora δεν άνοιξε ποτέ για το κοινό και κανένας παραθεριστής δεν πέρασε εκεί τις διακοπές του. Μετά την ήττα της ναζιστικής Γερμανίας, το συγκρότημα χρησιμοποιήθηκε για στρατιωτικούς σκοπούς. Αρχικά πέρασε υπό σοβιετικό έλεγχο και αργότερα χρησιμοποιήθηκε από τις ένοπλες δυνάμεις της Ανατολικής Γερμανίας ως στρατόπεδο και χώρος φιλοξενίας στρατιωτικού προσωπικού. Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου φιλοξένησε επίσης πρόσφυγες και στρατιωτικές υπηρεσίες, πολύ μακριά από τον αρχικό τουριστικό του σκοπό.
Μετά την επανένωση της Γερμανίας, το κράτος άρχισε να πουλά τμήματα του τεράστιου συγκροτήματος σε ιδιώτες επενδυτές. Οι παλιές εγκαταστάσεις από μπετόν μετατράπηκαν σταδιακά σε ξενοδοχεία, διαμερίσματα διακοπών, κατοικίες και σύγχρονα τουριστικά καταλύματα. Η αλλαγή αυτή προκάλεσε έντονες συζητήσεις στη Γερμανία. Για κάποιους, η ανακαίνιση διατηρεί ένα σημαντικό ιστορικό κτίριο που διαφορετικά θα κατέρρεε. Για άλλους, η μετατροπή ενός χώρου που συνδέεται με τη ναζιστική προπαγάνδα σε πολυτελή προορισμό δημιουργεί προβληματισμούς για τη διαχείριση της ιστορικής μνήμης. Για τον λόγο αυτό, τμήματα του Prora φιλοξενούν μουσεία και κέντρα τεκμηρίωσης που εξηγούν την ιστορία του κτιρίου και τον ρόλο του στο ναζιστικό καθεστώς. Σήμερα, περισσότερα από 80 χρόνια μετά την κατασκευή του, το Prora παραμένει ένα από τα πιο παράξενα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα της Ευρώπης, ένα γιγάντιο θέρετρο που σχεδιάστηκε για χιλιάδες τουρίστες, αλλά απέκτησε ζωή μόλις πολλές δεκαετίες αργότερα, με μια εντελώς διαφορετική μορφή.
Σχόλια